Wiele osób korzysta z dobrodziejstw leków
uspokajających, nasennych bądź działających euforyzująco. Ze
względu na swoje szybkie działanie stosowane są w sposób
przewlekły. I tu czasem pojawia się problem. Bo organizm
przyzwyczaja się do ich obecności, co prowadzi do wytworzenia
tolerancji, która jest niczym innym, jak uzależnieniem. Wówczas do
osiągnięcia tego samego efektu organizm potrzebuje coraz większej
dawki. A takiego stanu rzeczy nie da się prowadzić w
nieskończoność. Najszybciej powstaje zależność psychiczna od
leku, dopiero później fizyczna, która z kolei prowadzi do zaburzeń
ciśnienia krwi, oddychania, układu pokarmowego i czynności serca.
Do leków, powodujących
uzależnienie, należą głównie benzodiazepiny, rzadziej
barbiturany. Ich działanie niepożądane, które tak czy inaczej się
pojawi sprawia, że niezbędne jest ich odstawienie. A tego nie da
się zrobić samemu. Mam pacjentów, którzy na własną rękę
próbowali zmniejszać dawki leku i zachęceni początkowym
powodzeniem kontynuowali ten proces. Z czasem dochodziło jednak do
skutków ubocznych – objawów abstynencyjnych - drgawek, majaczenia. Wówczas osoba
uzależniona powracała do brania leku. Dlatego tak ważne jest, by
procedurę odstawienia prowadzić pod kontrolą lekarza. Bo chodzi w
niej nie tylko o odtrucie organizmu, ale i próbę ustalenia i
zniwelowania przyczyn prowadzących do wspierania się lekami np. z
grupy benzodiazepin.
Samo leczenie u wielu pacjentów rozpoczyna się od
detoksykacji (podobnie jak w przypadku np. alkoholików), co
powoduje, że organizm fizycznie oczyszcza się z toksyn. Dopiero
później rozpoczyna się proces uzdrowienia psychiki osoby
uzależnionej. Bo przecież coś w jego życiu sprawiło, że
tabletka stała się lekarstwem na całe zło, najlepszym
przyjacielem, który umożliwił codzienne funkcjonowanie bez smutku,
lęku i stresu. Stąd tak ważna jest terapia oraz wsparcie bliskich,
rodziny, którzy pomogą w pokonywaniu problemów oraz ustaleniu i
uporządkowaniu systemu wartości, pragnień i celów życiowych.
To, czy w przypadku danej osoby mamy do czynienia z
przyzwyczajeniem do leków, czy z uzależnieniem (nałogiem), może
stwierdzić lekarz. Uzależnienie można podejrzewać, gdy leki
stosowane są dłużej niż 6 tygodni (częściej niż 4 razy w
tygodniu), występuje coraz większa tolerancja na taką samą dawkę
leku, dochodzi do zależności psychicznej od danego leku –
wspomaganie się jego działaniem w przypadku problemów i lęków, a
odstawienie leku powoduje wystąpienie tzw. zespołu abstynencyjnego
(pojawia się drżenie rąk, zawroty głowy, niepokój bądź
gwałtowne pobudzenie). Dlatego wizyta u lekarza psychiatry i
przeprowadzenie dokładnego wywiadu z pacjentem są tak ważne w celu
wypracowania terapii dla konkretnego pacjenta i stopniowej redukcji
odstawiania leków pod kontrolą lekarza.
